Titulua bateratzeko azken pausoa

berria.info

Asteazkena, 2007ko irailak 12.

Titulua bateratzeko azken pausoa.

Gaur hasiko da Munduko Xake Txapelketa, Mexiko Hirian, eta zortzi jokalarik parte hartuko dute.

JOSU TORNAY.

DonostiA.

Gaurtik urriaren 1era Munduko Xake Txapelketa jokatuko da Mexiko Hirian, Sheraton hotelean. Zortzi jokalarik jokatuko dute elkarren aurka, partida bat beltzekin eta bestea zuriekin. Sarietarako 1.300.000 dolar amerikar daude.

Berdintasun handia espero da. Elo puntuak kontuan hartuta, Anand indiarrak dauka puntu gehien (2792) eta Grischuk-ek gutxien (2726). Baina goi mailako txapelketetan esperientzia handia dutenak -elo altuena ere bai-, Kramnik errusiarra (2769) eta Anand dira. Kramnik da munduko txapeldun ofiziala, gainera. Kramnik eta Ananden atzean dago Morozevitx (2758) errusiarra. Munduko bosgarrena da, eta irabazteko gai da. Gros Xake Taldeko jokalaria aspalditik da irabazteko hautagaia, eta barruan daukana erakusteko une egokia izan daiteke. Baina Leko hungariarrak (2751), Aronian armeniarrak (2750), Svidler errusiarrak (2735), Gelfand israeldarrak (2733) eta Gristxuk errusiarrak ere (2726) aukera izango dute.

Lehiaketa sistemari dagokionez, Munduko Txapelketa erabakitzeko liga sistema erabiltzea ez da ohikoa, eta sailkatzeko sistema ere nahiko konplexua da. Batetik, arraroa da aurreko txapeldunak, Topalovek, parte hartzeko aukerarik ez edukitzea, nahiz eta berak onartutako baldintza den. Onenetakoa dela kontuan izanda, hutsune handia da. Horrez gain, Topalov eta Ivantxuk txapelketan ez egotea ere xakearen kalterako da.

TITULUAREN ZATIKETAREN HISTORIA. 1993an Gari Kasparovek harremana hautsi zuen FIDE Nazioarteko Xake Federazioarekin. Sobietar Batasunak botere handia zuen federazioan, baina bere gainbeheraren ondoren Kasparov askeago sentitu zen bere proiektua gauzatzeko. Munduko txapelketako finalean aurkari izango zuenarekin, Nigel Short ingelesarekin, PCA Xakeko Elkarte Profesionala sortu zuen. FIDEk bere torneoa antolatzen jarraitu zuen, ordea, Kasparov eta Short gabe. Hala, Karpovek Timman herbehereetarrari irabazi zion, eta munduko txapeldun ofizial bihurtu zen. Kasparovek, berriz, oso erraz gainditu zuen Short. 1993an munduko bi txapeldun zeuden: Karpov ofiziala eta Kasparov ez-ofiziala; gehienen ustez, onena.

1995ean, New Yorken, Kasparovek PCAko titulua defendatu zuen, Anand indiarraren aurka. Baina, ondoren, PCAko arazoak ugarituz joan ziren. Intel babesle nagusia galdu zuen, eta hurrengo finala ezin izan zuten jokatu. Braingames babeslea aurkitu zuen PCAk, baina Xirovi beharrean Vladimir Kramnik errusiarrari eskaini zion 2000. urtean Kasparoven aurka jokatzea. Lehia historikoa izan zen, eta sistema klasikoko lehia luzean galdu egin zuen, lehen aldiz, Kasparovek.

FIDEk bere sistema klasikoarekin jarraitu zuen, ordea, eta Karpovek 1996an Gata Kamsky estatubatuarraren kontra defendatu zuen titulua. Baina FIDEren torneoak ez zuen osperik Kasparov barik, eta babesleak aurkitzea gero eta zailagoa zen.

Horren eraginez, FIDEk beste sistema bat prestatu zuen: jokalari gehiagoren parte-hartzea, partida bizkorrak berdinketak hausteko, urteroko torneoa... Baina 1999ko arau berrien ondorioz, Karpovek ere harremana hautsi zuen FIDErekin, eta uko egin zion torneoan aritzeari. Txapelduna Khalifman izan zen; 2000. urtean Anand eta 2002an Ponomariov.

2000n egoera inoiz baino kaotikoagoa zen: Kasparovek munduko jokalaririk onena zela zioen, eta bere elo puntuazioak ere hala zioen; baina Kramnik zen munduko txapelketako sistema klasikoko txapelduna, Kasparov gaindituta, eta FIDEren sistema berriarekin ia urtero zegoen txapeldun berria: Khalifman, Anand, Ponomariov...

PRAGAKO AKORDIOA. 2002an Pragako akordioa sinatu zuten egoera konpontzeko. Munduko txapelketako sistema tradizionala berriro ezartzeko asmoz sinatu zuten akordioa, eta 2003rako prestatu zituzten finalerdiak: Ponomariov Kasparoven aurka, eta Kramnik Lekoren aurka. Baina lehiak atzeratuz joan ziren, babeslerik ez zegoelako, batez ere. Azkenean, 2004an, Kramnikek irabazi zuen lehia, baina Ponomariov ez zegoen ados baldintza batzuekin. 2004ko FIDEko txapeldunarekin (Kasimdzhanov uzbekistandarra) Kasparovek jokatu behar zuela erabaki zuten orduan. Baina lehia hori ere ez zen jokatu, babesle faltagatik.

Kasparoven erretiroa ailegatu, eta FIDEk munduko txapelduna aukeratzeko torneo berezia antolatzea erabaki zuen. 2005ean jokatu zen txapelketa hori, San Luisen (Argentina). Baina Kramnikek garbi utzi zuen ez zuela bere koroa doan arriskuan jarriko, eta uko egin zion hainbeste jokalariren arteko torneoan parte hartzeari. Veselin Topalov bulgariarrak aise irabazi zuen San Luisen, eta Kramniken taldea bizkor hasi zen bien arteko lehia antolatzeko lanean.

Topaloven interesak eta egoera kaotikoa kontuan hartuta, ez zegoen batere garbi bulgariarrak horrelako lehia onartuko zuen edo ez. Hala ere, FIDEk joan zen apirilean Topaloven eta Kramniken arteko lehia iragarri zuen, munduko txapelketa bateratzeko lehia. Elistan, Kamulkiako hiriburuan, jokatu zen eta oso lehia estua izan zen. Topaloven salaketa zorrotzak min handia egin zion, ordea, txapelketaren sinesgarritasunari eta Kramniki. Mexiko Hiriko txapelketak prozesu luze horren azken pausoa izan beharko luke. Hemendik aurrera Munduko Txapelketa irabazteko sistema logiko eta erregularra sortu beharko luke FIDEk.

1993tik, Kasparovek FIDErekin harremanak hautsi zituenetik, ez da txapelketa bateraturik egin.

Mexiko Hiriko Munduko Txapelketak sistema logiko eta erregularra sortzeko lehen pausoa izan behar du.